Nie masz prawa zdjąć fartuszka

Louise Raymond w Good Housekeeping’s Book of Today’s Etiquette pisze:

Podczas nieformalnych posiłków rodzinnych można założyć mundurek dzienny (oczywiście świeży, jeśli ten noszony w ciągu dnia jest zabrudzony lub pognieciony) i podawać posiłek. Mundur formalny to również prosta sukienka, ale o prostszym kroju. Często jest czarny, ale może być szary lub bordowy, z jedwabiu lub materiału syntetycznego. Nosi się go z białym kołnierzykiem i mankietami oraz małym fartuchem. Rękawy mogą być długie lub do 3/4 ale to drugie jest o wiele bardziej praktyczne, gdy nakładamy i serwujemy posiłek! Do obu mundurów można nosić czarne buty. Niezależnie od tego, czy nosisz czepek, czy nie, włosy twojej służącej powinny być starannie ułożone i schludne, szczególnie wtedy, gdy służy.

Znana nam Lillian Eichler w New Standard Book of Etiquette instruuje:

Pracodawca zapewnia pokojówkom mundurki i fartuchy, ale to ona jest odpowiedzialna za ich utrzymanie w czystości i dobrym stanie. Powinna ubierać się tak, jak życzy sobie pani – zazwyczaj rano w bawełniane sukienki „robocze”, z białym kołnierzykiem i mankietami oraz dużym białym fartuchem z śliniaczkiem. Po południu noszą czarne lub szare mundury, dowolnego rodzaju i z materiału, jaki pani lubi. Wszystkie mundury dla wszystkich służących w domu są zapewniane przez pracodawcę; w dużych, dobrze wyposażonych domach wszystkie służące, szczególnie te pracujące na dole, są ubrane tak samo. Kelnerka, podobnie jak pokojówka, rano nosi kolorowy bawełniany uniform lub sukienkę „roboczą”. Przed lunchem zmienia się ją na czarną lub szarą sukienkę z wiskozy lub jedwabiu z delikatniejszym fartuszkiem. Jeśli gospodyni woli kolor, który harmonizuje z tłem jadalni, nie ma nic przeciwko temu; ale w takim przypadku kelnerka i wszystkie inne pokojówki na dole powinny mieć popołudniowe uniformy w tym samym kolorze.

Margaret Van Doren Bevans w A Guide to Modern Manners także się rozpisuje:

To, w co ubrana będzie twoja pokojówka, zależy od ciebie. Ty dostarczasz jej sukienki i fartuchy. Wiele z nich nosi tzw. „sukienkę roboczą” do prac domowych i serwowania obiadu. Jest to bawełniana lub inna zmywalna sukienka z krótkimi rękawami. Zazwyczaj jest kolorowa, gładka, w paski lub kratkę, z białym kołnierzykiem i mankietami. Służąca zazwyczaj przebiera się w świeżą sukienkę, aby podać obiad i nosi mały biały fartuch zamiast większego fartucha do sprzątania

Garderobiana to osoba, która osobiście obsługuje panią. Przygotowuje ubrania i pomaga Pani w ubieraniu się. Dba o to, aby wszystko – sukienki, buty, bielizna itp. – było czyste i schludne. Robi Pani specjalne zakupy i pomaga podczas dużych obiadów i kolacji. Nosi mundurek, ciemny lub jasny, z nakryciem głowy lub bez, w zależności od upodobań pani. Pokojówka to obecnie osoba, która sprząta sypialnie, w najprawdziwszym tego słowa znaczeniu, a także łazienki i inne pomieszczenia w domu, i nie ma do czynienia z osobistymi strojami Pani domu; Pokojówka to służąca, podobnie jak praczka czy pomoc kuchenna. Jej praca jest znacznie prostsza niż pokojówki, a jeśli jest bardzo zręczna i ma schludny wygląd, pracodawca prawdopodobnie poprosi ją o pomoc w obsłudze gości lub nieformalnego obiadu czy kolacji. Nosi standardowy uniform; zazwyczaj ciemną lub białą sukienkę z fartuchem.

Zatrudniając personel, musimy być bardzo pewni tego, co robimy, ponieważ obsługa w domu prywatnym znacznie różni się od obsługi w restauracji i wymaga wiedzy oraz wcześniejszego doświadczenia. Nie da się tego improwizować, jak niektórzy sądzą. Zatrudniony personel musi wiedzieć, jak obsługiwać i kogo obsłużyć zgodnie z kolejnością. Jeśli zatrudniony personel nie jest w pełni kompetentny, najlepiej z niego zrezygnować. Czasami prosimy pokojówkę o pomoc w obsłudze stołu. Nie powinniśmy tego robić, chyba że jesteśmy pewni, że zrobi to poprawnie. Oczywiście, nie trzeba dodawać, że jeśli pokojówka ma obsługiwać, powinna mieć na sobie czarny lub granatowy uniform z białymi rękawiczkami; siateczka na włosy byłaby jeszcze lepsza.

Są dziewczyny, na które wystarczy spojrzeć i zobaczyć ich uśmiech, żeby wiedzieć, że są godne zaufania. Jeśli tak nie jest, zaufaj swojej intuicji. Ważne jest, aby zgodziła się nosić mundurek; zawsze będzie lepiej wyglądać, serwując przy stole i pomagając w domu. Ważne jest również, aby mundurki były w dobrym stanie i aby miała co najmniej trzy, żeby mogła się przebrać.

Jeśli chcesz, aby na Twoim przyjęciu służyła pomoc domowa, odpowiednim uniformem dla kobiety jest czarna sukienka z rękawami za łokcie, białymi kołnierzykami i mankietami, na którą zawiązany jest biały fartuch, który może mieć lub nie mieć ramiączek. Niebieski lub beżowy uniform z krótkim rękawem i białym fartuchem wiązanym dookoła jest mniej formalny (i tańszy).

Uniformy pokojówce dostarcza jej Pani. Na poranek bawełniana sukienka z dużym fartuchem; na popołudnie sukienka z jedwabiu, wiskozy, popeliny lub podobnego materiału. Kolor to kwestia wyboru – czerń zawsze pasuje, ale wiele gospodyń domowych preferuje odcień pasujący do kolorystyki ich pokojów. Do tego zakłada się mały fartuszek z organdyny z śliniaczkiem, muślinowym kołnierzem i mankietami oraz, jeśli pokojówka się zgodzi, czepek. Należy go nosić każdego popołudnia po godzinie trzeciej, a wcześniej, jeśli na lunchu są goście. Pokojówka nie może używać kolorowego lakieru do paznokci, perfum ani biżuterii, chyba że przy kołnierzyku potrzebna jest broszka. 

Oto pewne ustalone zasady dobrego smaku, które uznaje się i narzuca w kwestii ubioru służby. Pokojówki noszą drukowane sukienki rano, a w niektórych domach, nawet po południu, czarne suknie nie zawsze są wymagane. Do sukienki zakłada się prosty biały fartuch, bez śliniaczka, wystarczająco długi, aby sięgał do rąbka sukni. Sznurki są wiązane z tyłu na pełną kokardę. Fason sukienki jest bardzo prosty, z prostym białym lnianym kołnierzykiem. Czepek to trójkątny kawałek muślinu, podwinięty, haftowany lub gładki.. Włosy są prosto ułożone, bez loków ani grzywki.

Otwarcie drzwi przez tę dziewczynę z podwiniętymi rękawami, w brudnym fartuchu lub brudnymi rękami byłoby sprzeczne z zasadami dobrego wychowania. Musi mieć na sobie schludny, mały, biały czepek i być odpowiednio ubrana w bardzo prosty, czarny kostium z białym fartuszkiem.

Rano pokojówka może nosić cienką, prostą sukienkę perkalową, ponieważ wtedy ma naprawdę ciężką pracę, a sukienka z materiału byłaby absurdem. Latem może nosić ją do późnego popołudnia; a w ekstremalnych warunkach pogodowych zwyczajowo pozwala się jej nosić bawełnianą sukienkę przez cały dzień i wieczór. Powinna ją jednak zawsze zmieniać przed popołudniowymi wizytami. W sezonie oczywiście nosi schludną sukienkę z materiału. Fartuch i czepek – ale niezmiennie ten pierwszy – powinny być noszone. W domu zawsze lekkie buty i czyste, gładkie włosy. Puszenie się włosów nie powinno być tolerowane u służby, która jest widoczna.

Guwernantka nosi bawełnianą sukienkę w niebiesko-białe paski z białym kołnierzykiem, mankietami i fartuchem oraz białe buty. Ale kiedy zabiera dziecko na spacer do parku, ubiera się w sukienkę koloru granatowego. Mundurek pokojówki to czarna sukienka z białym kołnierzykiem, mankietami i fartuchem, a czasem z małą białą, usztywnianą opaską na głowę, noszoną do prostych czarnych butów.

Liczebność służby w domu zależy od stanu ekonomicznego rodziny i jej pozycji społecznej. Pokojówka jest zazwyczaj odpowiedzialna za sprzątanie domu. W bardzo dużych domach może być ich dwie lub trzy, każda z nich przypisana do konkretnej części domu. W domach, w których są tylko dwie osoby, czyli kucharka i pokojówka, można jej przydzielić, oprócz sprzątania, pranie i prasowanie ubrań. W takim przypadku wskazane jest, aby każdej z nich rozdzielić obowiązki, aby uniknąć sporów między nimi. Od wszystkich pracowników wymaga się utrzymywania wysokich standardów czystości, zarówno osobistej, jak i przedmiotów powierzonych im w opiekę. Służąca powinna ubierać się skromnie, najlepiej w mundurek, gdyż zapobiega to jej ubieraniu się w sposób nieprzyzwoity; Fryzury również muszą być odpowiednie. Pokojówka powinna być przygotowana wcześnie, bez konieczności codziennego przypominania, do wszystkich spraw związanych z organizacją domu. Będzie miała jeden dzień w tygodniu na generalne sprzątanie. Ze wszystkich obowiązków pokojówki, najdelikatniejszym jest obsługa stołu; w tym celu będzie musiała dbać o nieskazitelną czystość. Rano, gdy służąca wykonuje prace domowe, nosi jasny mundurek, natomiast gdy podaje do stołu, nosi ciemny. Jeżeli jest to dzień uroczysty, służąca będzie ubrana na czarno z białymi mankietami i czepkiem. Fartuch na tę okazję powinien być wykonany z cienkiego batystu. Służąca powinna być miła, uważna, lojalna i dyskretna.

Mundurki i czystość są podstawą doskonałej obsługi. W ciągu dnia należy nosić jasne mundurki, natomiast na wieczór lepiej założyć czarną sukienkę, biały fartuch i czepek. Jeśli pani domu życzy sobie dominującego koloru, uniformy dla służby mogą być uszyte właśnie w tym kolorze. Zasadniczo preferowany jest kolor czarny. Buty są równie ważne jak uniform; buty na gumowych obcasach są preferowane, aby uniknąć hałasu. Jest to wygodne zarówno dla obsługi, jak i dla gości. Pożądane jest, aby obsługa nie nosiła biżuterii, ozdób ani kosmetyków; ważnym elementem dobrej obsługi jest to, aby obsługa nie zwracała na siebie uwagi swoim strojem i manierami.