W wydanym w 1979 roku periodyku Rivista di sociologia ukazał się artykuł, a raczej lista przepisów autorstwa Angeli Palumbo. Przetłumaczyłem dla was najważniejsze zasady, pomijając te dotyczące włoskiego prawa.
Art. 1. Negocjacje dotyczące zatrudniania służby domowej leżą w gestii Pani Domu.
Art. 15 Służąca ma prawo do własnego, wygodnego i higienicznego pokoju, w którym może łatwo utrzymać porządek.
Art. 16 Sypialnia pokojówki musi być wyposażona w a) łóżko; b) szafę; c) inne niezbędne przedmioty.
Art. 20 Zatrudniając pokojówkę, Pani Domu, oprócz określenia jej obowiązków, poinformuje ją również o tym, kiedy będzie mogła wyjść z domu.
Art. 21 Służąca ma prawo do jednego dnia wolnego w tygodniu.
Art. 22 Jeśli pokojówka jest „zaufana” i pełnoletnia, przysługuje jej również wolny wieczór.
Art. 23 W przypadku wyjść w niedzielę należy ustalić godzinę powrotu, której nie wolno przekraczać.
Art. 24 Pani domu nie może żądać od służącej rezygnacji z umówionych dni i godzin wolności.
Art. 29 W przypadku kilku służących, obowiązki każdej z nich są określone. W domach, w których jest tylko jedna służąca, pani nie powinna oczekiwać, że wykona ona wszystkie prace, które powinny być podzielone między poszczególne służące.
Art. 34 Służąca podaje śniadanie pani i dzieciom, przynosi każdej osobie ubrania i akcesoria. Jest odpowiedzialna za sypialnie i łazienki. Służąca dba również o garderobę: prasuje, ceruje, pierze pościel osobistą, ścieli łóżka i ścieli je wieczorem.
Art. 36 Pani wymaga od służącej noszenia wybranego przez nią uniformu.
Art. 37 Pani nie wymaga, aby służąca opuszczała dom ubrana w fartuch pokojówki; poza domem jest ona wolną obywatelką, która ma prawo ubierać się tak, jak uważa za stosowne.
Art. 38 Pani musi zapewnić pokojówce: a) 2 sukienki do porannego sprzątania; b) 2 bardziej eleganckie sukienki na dzień; c) 1 parę wygodnych kapci; d) 1 parę półbutów.
Art. 39 To, czy pokojówka powinna nosić czarną sukienkę z biała opaską i pasujący do niej fartuch, zależy od stylu domu.
Art. 40 W domach wyższej klasy średniej pokojówka powinna nosić prostą, zmywalną sukienkę z kolorowym fartuchem do pracy i białym do podawania do stołu i otwierania drzwi w godzinach przyjęcia.
Art. 41 Opaska i zalotna wstążka nie są niezbędne ani nie pasują do każdej twarzy.
Art. 42 Rano pokojówka nosi jasną lub w paski sukienkę i biały fartuch.
Art. 43 Do służby przy stole będzie nosić wełnianą lub popelinową sukienkę niebieską lub szarą.
Art. 47 Oprócz codziennych obowiązków, służba ma inne obowiązki, do których musi się przyzwyczaić, dzieląc się obowiązkami. Służąca musi przeznaczyć jeden dzień w tygodniu na czyszczenie sreber, inny na czyszczenie wszystkich naczyń kuchennych, a jeszcze inny na czyszczenie mosiężnych ozdób.
Art. 48 Od pierwszych dni służby, pani przydziela jej codzienne obowiązki, pokazuje jej, gdzie wszystko powinno się znajdować, i instruuje ją w zakresie obowiązków służby, która musi wykonywać wszystkie prace samodzielnie.
Art. 49 Służąca musi wstawać wcześnie; Pani wyznaczy godzinę.
Art. 50 Zaraz po wstaniu, służąca otwiera okna w pokojach nie zajmowanych przez panów, zamiata palenisko, rozpala ogień i przygotowuje kawę, jeśli pani sobie tego życzy; następnie czyści buty i myjąc ręce zakłada czysty fartuch, aby przygotować śniadanie.
Art. 51 Po śniadaniu pokojówka udaje się do sypialni; otwiera okna, zdejmuje kołdry z łóżek, a podczas wietrzenia materacy i prześcieradeł sprząta stół, przestawia krzesła i przyjmuje zamówienia na lunch. Następnie, zakładając duży fartuch, idzie ścielić łóżka.
Art. 52 Jeśli w domu są goście, zaraz po ich wyjściu z pokoju pokojówka wchodzi, aby posprzątać; sprawdza, czy są jakieś ubrania do prasowania lub rzeczy do prania.
Art. 53 Na koniec pokojówka udaje się do kuchni, aby przygotować lunch, po zamiataniu jadalni i odkurzeniu wszystkich mebli.
Art. 54 Podczas gotowania potraw może wykonywać drobne prace, które nie wymagają opuszczania kuchni. Gdy nadchodzi pora lunchu, nakrywa do stołu i zakłada czysty fartuch, gotowa do podania potraw. Po sprzątnięciu stołu udaje się do kuchni, aby zjeść lunch. Następnie sprząta naczynia, myje sztućce, odkłada wszystko na miejsce i zakłada czysty fartuch.
Art. 55 Po kolacji pokojówka idzie ścielić łóżka, napełnia dzbanki wodą, zamyka rolety i okna. Przed pójściem spać musi upewnić się, że wszystkie drzwi są zamknięte.
Art. 56 Pan domu nie rozmawia ze służbą, chyba że w ramach osobistej obsługi.
Art. 58 Pani domu powinna prowadzić dokładną „księgę rachunkową”, aby wiedzieć, ile pieniędzy wydaje i zużywa, utrudniając nawet najdrobniejszą kradzież. Nadmierna i ciągła nieufność staje się jednak obraźliwa i irytuje nawet najbardziej cierpliwych.
Art. 59 Aby zapewnić porządek i dyscyplinę w domu, Pani domu powinna udzielać odpowiednich instrukcji.
Art. 62 Dzieci nie mogą buntować się przeciwko ostrzeżeniom pokojówki wydanym pod nieobecność rodziców.
Art. 63 Pani domu powinna powstrzymać dziecko przed tyranizowaniem pokojówki.
Art. 64 Najlepiej, aby dzieci nie przerywały pokojówce z byle powodu. Najlepszym sposobem, aby jej pomóc, jest nie dokładanie jej zbyt wiele pracy.
Art. 65 Dzieci powinny chwalić służącą, gdy na to zasługuje.
Art. 67 Pani zwraca się do „służącej” po imieniu
Art. 68 – Służący mają osobowość, którą należy szanować: dlatego nie należy stosować zwyczaju zmieniania imion.
Art. 69 – Służących nie należy zmuszać do nadmiernie służalczego zachowania.
Art. 72 – Każdy musi znać swoje miejsce. To najlepszy sposób na obsługę. Relacje ze służącym powinny odzwierciedlać pewną równowagę między serdecznością a chłodem; ani nadmierną poufałością, ani szorstkością; służący nie lubią zbyt poufnego tonu; są świadomi dystansu, jaki dzieli ich od pracodawcy.
Art. 73 Pani nigdy nie będzie rozmawiać o sprawach intymnych w obecności służących.
Art. 74 Pani będzie przyjmować zwierzenia służącej, a swoje własne zachowa wyłącznie dla przyjaciół.
Art. 74 Służąca nie może dotykać papierów pozostawionych na stole ani czytać listów pozostawionych w domu.
Art. 76 – Dzieci nie mogą zwracać się do służącej po imieniu.
Art. 77 – Dzieci powinny unikać nagłych wybuchów gniewu; przede wszystkim powinny unikać używania wulgarnych epitetów.
Art. 79 – Najlepiej, żeby panowie mieli czyste ręce wobec służby: nie powinni być wobec niej związani długami ani zobowiązaniami wdzięczności.
Art. 85 Odpowiedzi służącej zazwyczaj brzmią „Tak, proszę pana” i „Nie, proszę pana” zamiast „Tak” i „Nie”.
Art. 86 Pani domu nie może tolerować słów obraźliwych ani niegrzecznych i niestosownych odpowiedzi.
Art. 88 Prawdziwa Pani domu wydaje polecenia jak dama: z życzliwością, prostotą i jasnością, aby pokojówka dokładnie wiedziała, co ma robić.
Art. 89 Gdy służące nie są w stanie zadowolić Pani domu, najlepiej, aby uprzejmie pokazała im, czego chce.
Art. 90 Nagany należy udzielać z rozsądkiem i umiarem, bez popadania w wybuchy złości i obelgi.
Art. 91 Nagany nigdy nie będą udzielane w obecności dzieci lub innych osób.
Art. 92 Dyskrecja i uprzejmość Pani domu nie powinny być mylone z niedbalstwem: lekceważenie pewnych spraw jest oznaką lenistwa i niedbalstwa.
